PORADY ZDROWOTNE

Zapraszamy do zapoznania się z informacjami i radami, które mogą pomóc Państwu w utrzymaniu jak najlepszego stanu zdrowia.
 

BYĆ ZDROWYM, CO TO ZNACZY ?

Wiem co jem !
Zasady zdrowego żywienia ( Instytut Żywności i Żywienia)

  1. Spożywaj posiłki regularnie ( 4-5 posiłków co 3-4 godziny)
  2. Warzywa i owoce spożywaj jak najczęściej i w jak największej ilości, co najmniej połowę tego co jesz. Pamiętaj o właściwych proporcjach: 3 warzywa i 1/3 owoce.
  3. Spożywaj produkty zbożowe zwłaszcza pełnoziarniste.
  4. Codziennie spożywaj co najmniej 2 duże szklanki mleka. Możesz je zastąpić jogurtem, kefirem i częściowo – serem.
  5. Ograniczaj spożycie mięsa ( zwłaszcza czerwonego i przetworzonych produktów mięsnych do 0,5 kg/tydzień). Jedz ryby, nasiona roślin strączkowych i jaja.
  6. Ograniczaj spożycie tłuszczów zwierzęcych. Zastępuj je olejami roślinnymi.
  7. Unikaj spożycia cukru i słodyczy ( zastępuj je owocami i orzechami).
  8. Nie dosalaj potraw i kupuj produkty z niską zawartością soli. Używaj ziół – mają cenne składniki i poprawiają smak.
  9. Pamiętaj o piciu wody, co najmniej 1,5 l dziennie.
  10. Nie spożywaj alkoholu.

Jestem aktywna(y) fizycznie !
10 000 kroków każdego dnia to klucz do zdrowia i dobrego samopoczucia.

Dbam o zachowanie prawidłowej masy ciała!
BMI (ang. Body Mass Index) to współczynnik masy ciała, który łatwo możemy obliczyć dzieląc wagę ciała (podaną w kilogramach) przez wzrost (podany w metrach) podniesiony do kwadratu. Otrzymany wynik mieści się w jednym z czterech głównych przedziałów:
<18,5 - niedowaga
18,5–24,9 - waga prawidłowa
25–29,9 - nadwaga
>30 - otyłość

Nie palę papierosów !

Unikam stresu ! Dbam o prawidłową higienę pracy !
Fotel biurowy powinien dawać podparcie dla łokci i pleców z zachowaniem naturalnych krzywizn kręgosłupa dzięki temu unikam bólów kręgosłupa.
Od czasu do czasu wstaję od biurka aby się chwilę poruszać. Zapobiegam zastojowi krwi w żyłach kończyn dolnych.
Odpowiednie oświetlenie miejsca pracy dba o moje oczy.

Pamiętam o szczepieniach !
Szczepienie nie tylko są dla dzieci. Rozważ ze swoim lekarzem szczepienie przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B lub szczepionką skojarzoną przeciwko WZW typ A i WZW typ B.
Co roku szczep się przeciwko grypie.
Gdy będziesz planować podróż za granicę ( zwłaszcza w rejony egzotyczne), zapytaj lekarza czy nie wymagane są dodatkowe szczepienia.

Nie boję się stomatologa!
Stan uzębienia ma znaczący wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie.

Odwiedzam internistę!
Pamiętaj o kontroli ciśnienia tętniczego oraz wykonaniu zlecanych przez lekarza badań np.: cholesterolu, glukozy czy badanie kału na krew utajoną ( zwłaszcza po 50 roku życia). Nie zwlekaj zbyt długo z wizytą u lekarza, jeśli czujesz się źle i dokuczają Ci nieprzemijające dolegliwości.

Nie zapominam o skórze !
Chroń skórę przed nadmiernym nasłonecznieniem, ale około 15-minutowa ekspozycja na słońce w okresie od czerwca do września zapewni optymalny poziom witaminy D. W pozostałych miesiącach konieczne jest jej dostarczenie z pokarmem.

Nie unikam ginekologa ! dla Pań
Zgłaszaj się zgodnie z zaleceniami lekarza na profilaktyczne badania ginekologiczne.
Co miesiąc badaj sama piersi, najlepiej 2-3 dni po miesiączce. Wszelkie nieprawidłowości skonsultuj z lekarzem.

Nie unikam urologa! dla Panów
Pamiętaj o samobadaniu jąder, ważnym dla mężczyzny w młodym wieku. Rób to najlepiej po kąpieli lub biorąc prysznic. Wszelkie nieprawidłowości skonsultuj z lekarzem.

POSTAW NA ZDROWIE! ZDROWIE TO PODSTAWA!

Czym jest zdrowie?
 
Zdrowie, to nie tylko brak choroby. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) definiuje zdrowie jako stan dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i społecznego, a także zdolność do prowadzenia produktywnego życia.
 
Nasze zdrowie zależy od wielu czynników, które określił w 1973 r. Lalond. Są to tzw. pola zdrowotne.
 

Styl życia ( 50% - 53%) ma największy wpływ na zdrowie, na który składają się takie elementy jak:
- aktywność fizyczna,
- sposób odżywiania,
- umiejętności radzenia sobie ze stresem,
- stosowanie używek – nikotyna, alkohol, środki psychoaktywne.

Środowisko fizyczne ( 20 % - 21%).
Korzystny wpływ mają:
- czyste powietrze i woda
- bezpieczna szkoła, zakład pracy.
Negatywne oddziaływania środowiska na zdrowie to:
- degradacja środowiska naturalnego,
- promieniowanie jonizującego,
- hałas,
- szkodliwe substancje chemiczne.

Zdrowie człowieka w 16% - 20% uwarunkowane jest przez czynniki genetyczne

Tylko 10% czyli w najmniejszym stopniu zdrowie zależy od opieki zdrowotnej, jej struktury, organizacji, funkcjonowania, czy też dostępności do świadczeń medycznych i ich jakości.

Najwięcej zależy od... Ciebie
 
Jak łatwo zauważyć, aż 70% czynników mających wpływ na nasze zdrowie (styl życia i środowisko) jest zależnych od nas samych, od naszej świadomości. Dlatego bardzo ważna jest profilaktyka, kształtowanie nawyków zdrowego stylu życia oraz ograniczanie czynników ryzyka chorób.

INTERAKCJE POMIĘDZY LEKAMI A ŻYWNOŚCIĄ

Poznano już wiele interakcji pomiędzy żywnością a lekami. Niejednokrotnie te interakcje są bardzo złożone i mogą zachodzić na poziomie wchłaniania, dystrybucji, eliminacji lub uwalniania leku. Interakcje dotyczą też przemian biochemicznych leku w wątrobie lub w przewodzie pokarmowym. W wyniku tych działań efekt terapeutyczny przepisanego leku może być nieprzewidywalny.
 
Zalecenia Instytutu Żywności i Żywienia:
Aby uniknąć interakcji pomiędzy lekiem a żywnością, staraj się przestrzegać następujących zasad:
  1. Zawsze czytaj ulotkę dołączoną do leku. Jeśli czegoś nie rozumiesz, zapytaj lekarza lub farmaceutę.
  2. Popijaj leki wodą (pełną szklanką). Herbata, kawa, mleko mogą zmniejszać wchłanianie leku. Sok grejpfrutowy zaburza metabolizm leku w organizmie.
  3. Nie mieszaj leku z posiłkiem ani nie zażywaj go tuż przed, w trakcie lub tuż po jedzeniu (chyba że zaleci to lekarz), ponieważ może to zmienić działanie leku.
  4. Nie mieszaj w gorącym napoju leku, gdyż wysoka temperatura może zmniejszyć jego skuteczność.
  5. Jeśli posiłek zaburza działanie leku, najlepiej jest go zażyć 1-2 godz. przed lub 2 godz. po posiłku.
  6. Nie zażywaj preparatów witaminowo-mineralnych w tym samym czasie co leki, ponieważ mogą one zaburzać ich wchłanianie.
  7. Nigdy nie zażywaj leków razem z napojami alkoholowymi.
Źródło: Instytut Żywności i Żywienia (http://www.izz.waw.pl)

GRYPA I PRZEZIĘBIENIE

Obraz kliniczny grypy i przeziębienia jest podobny, jednak można zauważyć kilka ważnych różnic:
  • objawy grypy częściej mają ostry początek, podczas gdy przeziębienie zwykle rozpoczyna się 1–2 dniowym okresem złego samopoczucia, a objawy narastają stopniowo,
  • grypie częściej towarzyszy wysoka gorączka, dreszcze, bóle mięśni, głowy, suchy kaszel,
  • u chorych na grypę katar zwykle ma mniejsze nasilenie, a u przeziębionych zwykle jest dominującym objawem,
  • grypa może powodować poważne powikłania.
Grypa jest ostrą wirusową chorobą zakaźną. Występuje zwykle epidemicznie najczęściej w naszym klimacie w sezonie jesienno - zimowym i wczesną wiosną. Do przeniesienia wirusa grypy dochodzi:
  • drogą kropelkową w czasie kontaktu z chorym, który kaszląc lub kichając rozpyla drobne kropelki wydzieliny dróg oddechowych, zawierające wirusy,
  • drogą pokarmową poprzez kontakt z zakażonymi przedmiotami, na których wirusy mogą przetrwać kilka godzin,
  • do zakażenia niektórymi szczepami grypy może także dojść w wyniku bliskiego kontaktu z chorymi lub martwymi zwierzętami – świniami, ptakami domowymi lub dzikimi.
Aby zapobiec zachorowaniu u siebie i innych należy przestrzegać następujących zasad:
  • zaszczepić się przeciwko grypie,
  • nosić ze sobą jednorazowe chusteczki i podczas kaszlu, kichania zakrywać nimi nos i usta,
  • zaraz po użyciu wyrzuć chusteczkę do kosza,
  • gdy nie ma się chusteczek kichać i kasłać w zgięcie łokciowe,
  • jak najczęściej myć ręce wodą i mydłem (15-30 sekund),
  • poza domem lub w podróży mieć przy sobie żel lub płyn do odkażenia rąk albo chusteczki nasączone alkoholem,
  • unikać zatłoczonych miejsc w okresach zwiększonej zapadalności, zakażeniu sprzyja przebywanie w dużych skupiskach osób,
  • w miejscach publicznych unikać niepotrzebnego dotykania powierzchni i elementów wyposażenia,
  • osoby mieszkające razem z chorym powinny ponadto częściej myć ręce oraz unikać dotykania nosa, oczu i ust rękoma,
  • w przypadku podejrzenia lub rozpoznania grypy nie iść do pracy, a w czasie leczenia zostać w domu do czasu ustąpienia objawów.

KORZYŚCI Z TRENINGÓW NORDIC WALKING

Nordic Walking w dosłownym tłumaczeniu oznacza wędrówki nordyckie. A najprościej ujmując to spacer z kijkami. Sport ten wziął początek od treningów narciarzy biegowych w Finlandii. Chcieli oni być w dobrej formie przez cały rok, zaczęli więc latem trenować bez nart z samymi kijkami. Prostota, łatwość i bezpieczeństwo Nordic Walking umożliwiają uczestnictwo w nim osób w różnym wieku i o różnej kondycji fizycznej. Praktycznie jest to sport dla każdego. Możemy go uprawiać w każdym klimacie, w dowolnym terenie, na wszystkich nawierzchniach i przez cały rok! Jest 40-50% efektywniejszy niż marsz bez kijków.
 
Co nam daje prawidłowy trening Nordic Walking:
  1. Odciążenie stawów kończyn dolnych (skokowych, kolanowych, biodrowych) i odcinka lędźwiowego kręgosłupa.
  2. Wzmocnienie kręgosłupa i mięśni grzbietu ( ustępowanie bólów pleców).
  3. Równomierną pracę większości mięśni (pracuje do 90% naszych mięśni).
  4. Wzmacnianie sprawność układu krążenia (poprawia zaopatrzenia komórek w tlen, poprawia wydolności serca, redukuje nadciśnienia tętniczego).
  5. Znaczne zwiększenie spalania kalorii w porównaniu ze zwykłym marszem ( tradycyjny spacer – 280 kcal. a podczas marszu techniką Nordic Walking do 400 kcal. w czasie godziny). Przy odpowiedniej częstotliwości treningów oraz prawidłowej diecie, nordic walking jest skutecznym sposobem na zrzucenie zbędnych kilogramów i wymodelowanie sylwetki.
  6. Wzrost wydzielania endorfin - hormonów szczęścia. Obniżenie poziomu kortyzolu i adrenaliny - hormonów stresu. Poprawia samopoczucia.
  7. Wzmocnienie kości i zwiększenie ich gęstości (zmniejsza ryzyko wystąpienia osteoporozy).
  8. Poprawę tolerancji glukozy i redukcję zapotrzebowania na insulinę (zapobiega cukrzycy).
  9. Wzmocnienie układu immunologicznego.
  10. Ruch na świeżym powietrzu . Aktywnie spędzony czas z rodziną, przyjaciółmi i znajomymi.
Chodzenie z kijkami korzystnie wpływa na stan zdrowia. Dzięki Nordic Walking utrzymujemy całe nasze ciało w dobrej kondycji.
 

"Ruch może zastąpić niemal każdy lek, ale żaden lek nie zastąpi ruchu"
Wojciech Oczko

SPOTKANIE ZE SŁOŃCEM

Promieniowanie ultrafioletowe (UV) jest składową światła słonecznego. Jest wszędzie mimo, że go nie dostrzegamy. W zależności od długości fali dzieli się na promieniowanie UVA, UVB i UVC. Im krótsza długość fali, tym wyższy poziom energii światła i większe potencjalne uszkodzenia.
Promienie UVA opalają skórę i mogą powodować jej przedwczesne starzenie się. UVB mogą powodować zaczerwienienia i oparzenia skóry, a po wielu latach mogą być także jedną z przyczyn raka skóry i chorób oczu. Promienie UVC mają najkrótszą długość fali i są najbardziej niebezpieczne, ale na szczęście są blokowane przez warstwę ozonową.

Im wyżej słońce na niebie, tym większe natężenie promieniowania UV. Musimy chronić skórę gdy słońce jest wysoko, a nasze oczy gdy znajdują się na linii promieni słonecznych, czyli w godzinach porannych i popołudniowych.

Pamiętajmy również, że promieniowanie słoneczne jest najbardziej intensywne na dużych wysokościach, na ośnieżonych stokach, na piaszczystych plażach i na powierzchniach odbijających promienie np.: jeziora, rzeki.

Wpływ promieni słonecznych na nasz organizm:

  1. Oparzenie słoneczne: zaczerwienienie, bolesność, pieczenie, czasem gorączka. Najczęściej występuje 1 lub 2 stopień poparzenia skóry. Po opalaniu mogą utrzymywać się patologiczne przebarwienia lub odbarwienia skóry.
  2. Uszkodzenie oczu: promieniowanie UV może być przyczyną zapalenia spojówek, uszkodzenia soczewki i siatkówki. Może też przyspieszać rozwój zaćmy.
  3. Udar cieplny: zwłaszcza gdy podczas opalania bardzo się pocimy a mało pijemy płynów.
  4. Zmiany alergiczne na skórze – fotouczulenia.
  5. Fotostarzenie skóry: promienie słoneczne zmieniają nie tylko kolor skóry, lecz także jej strukturę. Zmniejsza się jej elastyczność. Skóra staje się sucha, szorstka i pogrubiała, a zmarszczki głębsze i bardziej widoczne. Wyglądamy starzej niż wskazuje na to nasz wiek.
  6. Fotoimmunosupresję objawiającą się m.in. opryszczką wargową.
  7. Choroby nowotworowe: na skórze często opalanej zwiększa się ryzyko czerniaka skóry.
Z drugiej strony promienie słoneczne są konieczne do życia. W małych dawkach mają korzystny wpływ na nasz organizm:
  • poprawiają samopoczucie, mogą być doskonałym lekarstwem na depresję sezonową,
  • wprowadzają organizm w stan relaksu, dlatego bardzo często zasypiamy na słońcu,
  • pod ich wpływem dochodzi do syntezy witaminy D, która jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania gospodarki wapniowo - fosforanowej.
Aby wykorzystać to dobroczynne działanie, wystarczy przebywać 15 - 20 minut na słońcu każdego dnia. Pozytywnym efektom działania promieniowania UV nie musi towarzyszyć opalenizna.

Ochrona przed promieniowaniem UV to przede wszystkim unikanie nadmiernego eksponowania skóry na promieniowanie słoneczne. Należy ograniczać przebywanie na słońcu zwłaszcza, jeśli mamy wrażliwą skórę lub jasną karnację.

Pamiętajmy o kilku zasadach:

  1. Należy szukać cienia i unikać ekspozycji na słońce w godzinach najintensywniejszego promieniowania, czyli od 11.00 do 15.00.
  2. Należy stosować kosmetyki zawierające filtry przeciwsłoneczne. Koniecznie trzeba dopasować stopień ochronny filtra do rodzaju skóry. Produkty do ochrony przeciwsłonecznej należy stosować w wystarczająco dużych ilościach. Nakładać je ponownie, obficie i często, zwłaszcza po pływaniu, spoceniu się lub wycieraniu ręcznikiem.
  3. Jeśli już się opalamy to skórę musimy przyzwyczajać stopniowo do ekspozycji na słońce. Na początku wystarczy 15 minut. Zaczynamy też od używania kosmetyków o wyższym faktorze, potem możemy je zmienić na niższy.
  4. Ubierajmy się latem w luźne, jasne i bawełniane ubrania. Pamiętajmy o kapeluszu lub chustce. Kapelusz osłania wrażliwą skórę twarzy, a ubrania uszyte z naturalnych tkanin zapobiegają przegrzaniu.
  5. Należy pamiętać o okularach przeciwsłoneczne z filtrem UV, najskuteczniejszej ochronie oczu przed promieniowaniem.

KODEKS WALKI Z RAKIEM

  1. Nie pal. Nie używaj żadnej formy tytoniu.
  2. Dom i miejsce pracy wolne od dymu tytoniowego.
  3. Utrzymuj należną masę ciała.
  4. Codziennie bądź aktywny fizycznie. Ogranicz czas, który spędzasz siedząc.
  5. Zadbaj o zdrową dietę:
    • jedz produkty z pełnego ziarna, warzywa i owoce, rośliny strączkowe,
    • ogranicz wysokokaloryczne potrawy( tłuste i/lub słodkie) i słodkie napoje,
    • ogranicz spożycie przetworzonego mięsa, szczególnie czerwonego,
    • ogranicz ilość spożywanej soli.
  6. Unikaj picia alkoholu.
  7. Ogranicz ekspozycję słoneczną. Stosuj ochronę przed słońcem. Nie korzystaj z solariów.
  8. Zadbaj o swoje bezpieczeństwo w miejscu pracy przestrzegając przepisów BHP. Do najczęstszych zagrożeń zawodowych zalicza się:
    • pył zawierający wolną krzemionkę,
    • gazy spalinowe z silników Diesla,
    • produkty rozpadu radonu,
    • pył drzewny,
    • benzen,
    • azbest,
    • formaldehyd,
    • wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne,
    • związki chromu,
    • kadmu i niklu.
  9. Zapewnij udział swojemu dziecku w programach szczepień HBV i HPV.
  10. Bierz udział w zorganizowanych programach przesiewowych w kierunku:
    • raka jelita grubego ( kobiety i mężczyźni),
    • raka piersi ( kobiety),
    • raka szyjki macicy ( kobiety).

WODA TO ŹRÓDŁO ŻYCIA

Woda jest niezbędnym składnikiem naszego życia, bez którego byłoby ono niemożliwe. Woda to średnio ponad połowa masy naszego ciała. Znajduje się w każdej komórce, tkance i w płynach ustrojowych. Bierze udział w ważnych procesach życiowych. Codziennie część jej wydalamy na zewnątrz. Straty musimy systematycznie uzupełniać, aby nie dopuścić do odwodnienia, które odbija się na naszym zdrowiu i urodzie.

Ponad połowę wypijanych w ciągu dnia płynów powinna stanowić czysta woda. Dorosły człowiek powinien wypijać 1,5-2 litry płynów dziennie ( nie liczymy działających odwadniająco - kawy i alkoholu). Pamiętajmy, że zapotrzebowanie na wodę wzrasta podczas upałów, wysiłku fizycznego, ciąży i w okresie karmienia piersią. Płyny należy uzupełniać podczas chorób, szczególnie gdy przebiegają z gorączką, biegunką czy wymiotami. Warto wiedzieć, że w chwili gdy mamy pragnienie, nasze ciało już od pewnego czasu cierpi na niedostatek wody. Odczuwanie pragnienia często jest zaburzone u osób w podeszłym wieku. Dzieci nie zawsze „ mają czas” aby o wodę poprosić, trzeba więc pilnować, by wypijały jej odpowiednią ilość. Wybierając wodę dla dziecka najlepiej postawić na taką, którą poleca Centrum Zdrowia Dziecka, bądź Instytut Matki i Dziecka.

Woda znajduje się również w pokarmach stałych. Ale jej podstawowym źródłem są napoje. Najzdrowszy z nich, najlepiej gaszący pragnienie to woda mineralna i źródlana. Nie ma kalorii, nie sprzyja tyciu, jest czysta i zdrowa, dostarcza organizmowi wielu cennych minerałów.

Wody butelkowane dzielimy ze względu na:

1) POCHODZENIE

Wody mineralne - są czerpane z podziemnych, głębokich zbiorników, do których nie przenikają żadne szkodliwe substancje. Pochodzą z jednego źródła i mają stały skład. Przelewa się je do butelek w miejscu pobrania, wymagają specjalnego certyfikatu jakości. Wody mineralne zawierają korzystne dla zdrowia minerały.

Wody źródlane - również wydobywane są z warstw podziemnych, ale płytszych. Naturalna zawartość składników mineralnych nie musi być w nich stała.

Wody stołowe - to czyste wody (zwykle gazowane), mineralizowane naturalnie, ale i sztucznie. Powstają w wyniku zmieszania wody źródlanej albo pitnej wody poziemnej z naturalną wodą mineralną, solami mineralnymi czy też innymi składnikami mineralnymi. Nie są to więc wody naturalne, lecz modyfikowane.

Wody lecznicze - najlepiej pić je po konsultacji z lekarzem. Zazwyczaj pijemy je w uzdrowiskach, korzystając ze specjalnych pijalni wód. Termin "woda lecznicza" oznacza, że jej skuteczność w łagodzeniu bądź leczeniu konkretnych dolegliwości została potwierdzona badaniami naukowymi. Wody takie zawierają w litrze ogółem nie mniej niż 1000 mg składników mineralnych. Często jednego konkretnego składnika jest nieproporcjonalnie dużo w stosunku do innych wód. Rodzaj, a także proporcje pierwiastków w litrze wody, jest ściśle określony oraz niezmienny.

2) ZAWARTOŚĆ SOLI MINERALNYCH

Wody niskozmineralizowane zawierają poniżej 500 mg składników mineralnych/l. Nadają się doskonale do przygotowywania posiłków. Są zalecane dla dzieci, kobiet w ciąży oraz karmiących piersią.

Wody średniozmineralizowane zawierają od 500 do1500 mg/l. Wody te są wskazane w czasie upałów, a także podczas wzmożonego wysiłku fizycznego. Pozwalają uzupełnić niedobory wapnia, magnezu i sodu, minerałów, które tracimy z potem.

Wody wysokozmineralizowane zawierają powyżej 1500 mg/l.

3) ZAWARTOŚĆ DWUTLENKU WĘGLA (CO2)

Wody niegazowane.

Wody niskonasycone do 1500 mg CO2/l.

Wody średnionasycone od 1500 do 4000 mg CO2/l.

Wody wysokonasycone powyżej 4000 mg CO2/l.

Wody gazowane wzmagają apetyt. Nie są zalecane osobom z chorobami przewodu pokarmowego, zwłaszcza przebiegającymi ze wzdęciami. Dla osób zdrowych, przeznaczone są wody średnio i nisko zmineralizowane oraz wody źródlane. Na co dzień najlepiej wybierać niskozmineralizowane, a unikać wód z wysoką zawartością sodu, choć można po nie sięgnąć podczas dużych upałów lub wysiłku fizycznego. Wody o wysokiej zawartości sodu są niewskazane w przypadku osób cierpiących na nadciśnienie i chorobami układu krążenia. Podstawowa zasada jest taka, by stawiać na wody niskosodowe, czyli takie, które zawierają mniej niż 100 mg tego pierwiastka na litr.

W jaki sposób i jak często trzeba pić wodę?

Wody nie należy pić szybko i bez umiaru, ponieważ łatwo wtedy wypłukać z organizmu cenne elektrolity. Najlepiej mieć zawsze pod ręką butelkę i popijać z niej łykami (wtedy też łatwo skontrolować objętość wypijanych przez nas płynów). Wypicie szklanki wody nie powinno trwać krócej niż minutę. Szczególnie spokojnie należy pić podczas wysiłku fizycznego. Niestety większość z nas pije wodę w niewystarczających ilościach i tylko wtedy, gdy czuje już pragnienie. To zły i szkodliwy nawyk. Gdy już poczujemy, że musimy się napić wypijamy na raz większą ilość wody. Nasz organizm nie jest w stanie gromadzić jej w większych ilościach więc zazwyczaj od razu pozbywamy się płynu a wraz z nim niezbędnych soli mineralnych. Dlatego wskazane jest częstsze picie wody małymi porcjami i to zanim poczujemy pragnienie. Najlepiej popijać wodę przez cały dzień.

PALENIE TYTONIU SZKODZI ZDROWIU!

Papierosy można kupić bez problemu. Są łatwo dostępne. Młodzi ludzie paląc, manifestują w ten sposób swoją dorosłość i niezależność. A właśnie dla nich palenie tytoniu jest szczególnie niebezpieczne. Oni szybciej uzależniają się od nikotyny.
Każdego dnia w Polsce rozpoczyna swoją "przygodę" z papierosem około 500 dzieci. Papierosy są legalnie sprzedawanym produktem na całym świecie, pomimo tego, że dym zawiera ponad 40 związków chemicznych powodujących raka.

Wpływ palenia papierosów na zdrowie człowieka:

  • Nowotwory - rak płuc, nerki, trzustki, wargi, języka, jamy ustnej, przełyku, krtani, pęcherza moczowego.
  • Zwiększa trzykrotnie ryzyka wystąpienia zawału serca i udaru mózgowego.
  • Zmniejsza skuteczność leczenia nadciśnienia tętniczego.
  • Powoduje częste infekcje górnych dróg oddechowych, przewlekłe zapalenie oskrzeli.
  • Wywołuje choroby żołądka i dwunastnicy.
  • Zmniejsza potencję seksualną i płodność.
  • U osób palących znacznie częściej niż u niepalących dochodzi do konieczności amputacji nóg z powodu miażdżycy tętnic kończyn dolnych.
  • Bierne wdychanie dymu tytoniowego wywiera szczególnie niekorzystny wpływ na młody organizm. Dzieci z rodzin palaczy mają osłabiony układ odpornościowy i częściej chorują.
  • U kobiety palącej w czasie ciąży mogą wystąpić zaburzenia rozwoju płodu i w następstwie występują częstsze zgony noworodków.
Korzyści zdrowotne rzucenia palenia papierosów:
  • w ciągu 20 min wraca do normy ciśnienie tętnicze krwi oraz czynność serca
  • w ciągu 8 godzin zmniejsza się poziom tlenku węgla we krwi a podnosi poziom tlenu - w ciągu 48 godzin powraca do normy zmysł smaku i zapachu
  • od 2 tygodni do 3 miesięcy zwiększa się wydolność fizyczna - od 1 do 9 miesięcy poprawia się wydolność układu oddechowego, ustępuje kaszel duszności, zmęczenie
  • po 5 latach o połowę zmniejsza się ryzyko zachorowania na raka płuc oraz raka jamy ustnej, przełyku i krtani
  • po 10 latach ryzyko zachorowania na chorobę niedokrwienną serca jest podobne jak u osoby nigdy nie palącej
  • po 15 latach ryzyko zachorowania na raka płuca jest podobne jak u osoby nigdy nie palącej.
Palenie papierosów skraca średnio życie o 10 lat. Czy warto?

KOMARY, MESZKI, KLESZCZE ...

Meszki mogą nam obrzydzić urlop, komary popsuć pobyt w pięknych miejscach, a kleszcze mogą przyczynić się do wywołania poważnej choroby. Trudno znaleźć miejsce, gdzie latem ich nie ma. Już po południu atakują meszki, wieczorem zaś komary. Na kleszcze musimy uważać przez cały dzień.

KOMARY

Ukąszenia komarów w naszej szerokości geograficznej zazwyczaj nie są groźne dla zdrowia, ale z powodu zawartych w ślinie komarów substancji drażniących bardzo swędzą. Następnie pojawia się bąbel, a czasami obrzęk.

Jak się bronić?
Przed ukąszeniem można się uchronić nosząc jasne (mniej przyciągają owady) długie spodnie i koszule z rękawem. Najlepiej ochronią jednak środki odstraszające owady. Na rynku dostępne są repelenty w różnych postaciach: aerozol, płyn, żel, krem, antykomarowe chusteczki. Pamiętajmy, że czas działania ich jest ograniczony i aplikacje musimy powtarzać. Owady unikają także podobno aromatu goździków, mięty, wanilii, liści laurowych, trawy cytrynowej, eukaliptusa, czeremchy i geranium. Na otwartej przestrzeni możemy stosować „odstraszacze” w postaci zapalanych, dymiących spiralek, świeczek lub pochodni. Owady odstrasza też dym z grilla zwłaszcza gdy do drewna dodamy trochę szałwii lub rozmarynu. W domu możemy stosować moskitiery oraz "odstraszacze" elektryczne.

A gdy zostaniemy już pokąsani?
Po pierwsze – nie drapać! żeby nie spowodować infekcji. Najlepiej zdezynfekować miejsce ukąszenia spirytusem lub wodą utlenioną. Aby złagodzić obrzęk i swędzenie, miejsce ukąszenia należy posmarować żelem lub maścią łagodzącą podrażnienia lub działającą przeciwhistaminowo.

MESZKI

Meszki nie przenoszą chorób, ale ich ślina jest toksyczna i może powodować silne reakcje alergiczne. Trudniej je zabić niż komary. Są bezszelestne, nie słyszymy gdy nadlatują. Atakują gromadnie, stąd ich uciążliwość. Ugryzienie jest bardziej bolesne i swędzące niż po komarze, a zmiany na skórze mogą długo się utrzymywać. Gryząc meszka zostawia na skórze otwartą rankę, drapiąc ją łatwo doprowadzamy do zakażenia.

Jak się bronić?
Na meszki działają preparaty odstraszające owady, w tym także te przeciw komarom. Pomaga też „szczelne” okrycie ciała. Środkiem niepotwierdzonym naukowo ( ale sprawdzonym przez wiele osób) jest olejek waniliowy. Prawdopodobnie meszki nie lubią tego zapachu. Najlepszą ochroną przed meszkami jest unikanie otwartych przestrzeni w okolicach ich wylęgu i osłonięcie okien moskitierami.

A gdy zostaniemy już pokąsani?
Pogryzione miejsce należy zdezynfekować wodą utlenioną lub spirytusem. Następnie posmarować je preparatem łagodzącym ukąszenia owadów lub maścią przeciwhistaminową. Możemy też wypić wapno. Gdy dojdzie do nadkażenia bakteryjnego stosujemy maść z antybiotykiem.
U osób uczulonych oprócz dużego obrzęku mogą wystąpić objawy ogólne: bóle stawów, dreszcze, podwyższona temperatura. Konieczna jest wtedy wizyta u lekarza. Podobnie gdy odczyny na skórze osiągają duże rozmiary.

KLESZCZE

Kleszcze mogą przenosić w ślinie zarazki wielu chorób, m.in. zapalenia opon mózgowych i boreliozy. Nie każdy kleszcz jest zarażony, nie każde ugryzienie kończy się chorobą. Aby doszło do zakażenia, kleszcz musi siedzieć na skórze przynajmniej 12 godzin. Kleszcze najczęściej występują w lasach ale są też na łąkach i w zaroślach przy rzekach czy jeziorach oraz w miejskich parkach. Sezon aktywności tych pajęczaków zaczyna się już w marcu i trwa do końca października. Ugryzienia są bezbolesne ze względu na zawarte w ślinie kleszczy substancje znieczulające.

Jak się bronić?
Unikać spacerów pod drzewami. Zakładać jasne ubrania. Nogawki spodni wkładać w skarpetki. Zapinać szczelnie mankiety koszuli. Nosić kapelusz z szerokim rondem i kryte buty. Wspomagać się repelentami. Można też zaszczepić się przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu. Pamiętajmy, że szczepienia należy wykonać odpowiednio wcześniej. Niestety nie ma szczepionki przeciw boreliozie.
Po powrocie do domu dokładnie należy obejrzeć się przed lustrem. Kleszcze lubią atakować miejsca gdzie skóra jest cienka: zgięcia kolan, pachy, pachwiny, u kobiet pod piersiami, u dzieci często szyję, tuż pod linią włosów lub za uszami.

Co zrobić gdy znajdziemy kleszcza?
Trzeba go jak najszybciej usunąć. Najlepiej zrobić to przy pomocy pęsety lub specjalnych urządzeń dostępnych w aptekach. Kleszcza nie wolno zgniatać, wyciskać, przypalać ani niczym smarować. Po wyjęciu kleszcza miejsce ukłucia należy zdezynfekować spirytusem lub wodę utlenioną i obserwować. W przypadku pojawienia się zaczerwienienia z bledszym środkiem (tzw. rumień wędrujący) należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza.

BARSZCZ SOSNOWSKIEGO

Rośnie na skrajach lasów a także nad rzekami i przy potokach. Na podmokłych terenach osiąga do 4 metrów wysokości. Możemy więc go spotkać na letnich, wakacyjnych wycieczkach i spacerach.

W soku Barszczu Sosnowskiego znajdują się niebezpieczne dla skóry związki (furanokumaryny), które mogą powodować oparzenia I, II a nawet III stopnia. Blizny po oparzeniach potrafią utrzymywać się latami. Objawy oparzeń pojawiają się od 30 minut do 2 godzin od kontaktu z rośliną dlatego nieświadome ryzyka osoby mogą długo nie zorientować się, że roślina jest niebezpieczna.

Na siłę reakcji ma wpływ:

  • wrażliwość skóry poparzonej osoby,
  • słoneczna pogoda,
  • wysokie temperatury,
  • duża wilgotność powietrza (w tym także silnie spocona skóra).

Ponadto związki chemiczne zawarte w soku mogą wywoływać:

  • owrzodzenia,
  • martwicę tkanek,
  • podrażnienia dróg oddechowych,
  • nudności,
  • wymioty,
  • bóle głowy,
  • zapalenie spojówek.

Zmiany skórne po kontakcie z roślina

Są rośliny bardzo podobne do Barszczu Sosnowskiego.

Po lewej stronie Barszcz Sosnowskiego, a po prawej leczniczy arcydzięgiel.

Jak rozpoznać Barszcz Sosnowskiego?

Wysokość: 2,5-4,0 m / Fioletowe plamki na łodydze

Zwarty kwiatostan / Liście długości 120-160 cm, szerokości do 100 cm

Należy unikać kontaktu z rośliną. Jeżeli jednak doszło do kontaktu z nią, należy niezwłocznie i dokładnie obmyć skórę wodą z mydłem i unikać ekspozycji podrażnionych miejsc na światło słoneczne przynajmniej przez 48 godzin. Skontaktować się z lekarzem, który w zależności od stanu skóry zaleci odpowiednie leczenie.

Roślina najbardziej niebezpieczna jest w lecie, w upalne dni. W czasie upałów toksyczne związki mogą wydostawać się z rośliny w postaci lotnej i wtedy, można doznać poparzenia nawet stojąc w odległości 3-4 metrów od rośliny.

Jeżeli zauważymy rosnący w okolicy Barszcz Sosnowskiego, należy powiadomić o tym Wydział Środowiska Urzędu Miasta lub Gminy.